Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o. w Zamościu

  • Zakład Infrastruktury Sieciowej - PGK Zamość
  • Oczyszczalnia Ścieków - PGK Zamość
  • Regionalny Zakład Zagospodarowania Odpadów w Dębowcu - PGK Zamość
  • Zakład Transportu Odpadów - PGK Zamość
  • Cmentrz Komunalny w Zamościu - PGK Zamość
  • Zakład Komunalny - PGK Zamość
  • iBOK - PGK Zamość
  • BIP - PGK Zamość
  • Facebook

Przyrządy do obserwowania oraz badania przyrody i świata


Niektóre ciekawe obiekty są zbyt małe lub znajdują się za daleko, czasem podejście do nich może być nie do końca bezpieczne – wszystko to wyklucza lub mocno ogranicza możliwość zbadania, obejrzenia, poznania dokładniej ich właściwości, cech, zwyczajów. Na szczęście w takich sytuacjach z pomocą przychodzą badaczom różnego rodzaju przyrządy.

Lupa – należy do grupy przyrządów optycznych. Jest na tyle prosta w użyciu, iż mogą jej używać również najmłodsi badacze. Pozwala dokładniej przyjrzeć się drobnym szczegółom, niewielkich rozmiarów zwierzętom, budowie roślin bądź minerałów. Lupa umożliwia uzyskanie powiększonych (od kilku do nawet 20 razy) obrazów niewielkich obiektów.

Lornetka lub luneta – to kolejne przyrządy optyczne. Umożliwiają przyjrzenie się obiektom oddalonym, na przykład ptakom, zwierzętom w ich naturalnych siedliskach, roślinom itd. Lornetki przydają się do prowadzenia obserwacji obiektów w ruchu. Lunety sprawdzają się, gdy chcemy przyglądać się czemuś przez dłuższy czas, bez konieczności zmieniania położenia, miejsca, czyli podczas obserwacji statycznych, zwłaszcza jeśli możemy zainstalować je na statywie. Istnieją lunety wyposażone w zmienną ogniskową (tzw. zoom) i wygodne pokrętła do ustawiania ostrości, lub takie, które mają możliwość podłączenia do aparatu fotograficznego (digiscoping), co daje niesamowite możliwości dokumentowania swoich obserwacji.

Mikroskop – to bardzo ciekawy przyrząd optyczny, dzięki któremu możemy dojrzeć obiekty czy szczegóły niewidoczne gołym okiem, przez to, że uzyskujemy silnie powiększony obraz niewielkich przedmiotów. Wykorzystanie mikroskopu przyczyniło się do ogromnego postępu w biologii, naukowcy mogli bowiem prowadzić badania nad zjawiskami i procesami, zachodzącymi we wnętrzu żywych organizmów. Najpopularniejsze są obecnie mikroskopy optyczne, które potrafią powiększyć obiekt nawet ponad 2.000 razy. Obrazy mogą być obserwowane bezpośrednio okiem (mikroskop optyczny zwykły), fotografowane (mikrofotografia), pokazywane na bieżąco na ekranie (mikroskop optyczny projekcyjny) lub przetwarzane (mikroskop optyczny telewizyjny). Najlepsze mikroskopy optyczne pozwalają dostrzegać szczegóły przedmiotu o rozmiarach kilkuset nanometrów. Przy pomocy mikroskopu obserwacje prowadzić można w różnych zakresach promieniowania: widzialnym, podczerwonym, nadfioletowym oraz przy zastosowaniu różnych metod: w świetle przechodzącym przez obiekt lub odbitym od obiektu. Istnieją również mikroskopy nieoptyczne, czyli takie, które pozwalają uzyskiwać powiększone obrazy małych przedmiotów, nie wykorzystując w tym celu fal świetlnych.

Aparat fotograficzny, kamera filmowa – to narzędzia, dzięki którym w wyjątkowy sposób można uwiecznić swoje obserwacje. Obecnie dostępne aparaty cyfrowe pozwalają sfotografować nie tylko większe obszary, ale również drobne, pojedyncze elementy. Dają także duże możliwości jeśli chodzi o ilość gromadzonego materiału – wystarczy karta pamięci o większej pojemności. Zdjęcia i filmy mogą być udostępniane na bieżąco, a nowoczesna technologia pozwala także na śledzenie obiektu w czasie rzeczywistym przez szerokie grono odbiorców w różnych miejscach (relacja na żywo w Internecie). Nagrany kamerą cyfrową czy sfotografowany cyfrowym aparatem materiał można edytować i przekształcać do różnych formatów za pomocą komputera z odpowiednim oprogramowaniem.

Noktowizor – jest urządzeniem, które umożliwia widzenie w półmroku. Dzięki niemu można prowadzić obserwacje w nocy lub przy bardzo niewielkim natężeniu światła, bez używania dodatkowych jego źródeł, np. w jaskiniach czy na otwartej przestrzeni po zmroku. Pozwala śledzić na przykład nocne życie zwierząt w pomieszczeniu czy w terenie i dostarcza często fantastycznych materiałów, których nie udałoby się zdobyć w inny sposób.

Teleskop – to urządzenie służące do obserwacji odległych obiektów. Może być wykorzystywany do amatorskiej obserwacji krajobrazu, jak również do obserwacji astronomicznej obiektów, które znajdują się w dużej odległości od Ziemi. Teleskopy są także umieszczane w przestrzeni kosmicznej (np. teleskop Hubble’a), gdzie wykonują zdjęcia, a następnie przesyłają je do baz agencji kosmicznych. Teleskop przyda się każdemu badaczowi, któremu nie wystarczają już oczy czy lornetka do badania nieba. Umożliwia on obserwowanie i fotografowanie nawet słabo widocznych lub bardzo oddalonych obiektów, ponieważ znacznie zwiększa rozdzielczość otrzymanego obrazu w stosunku do tego, jaki widzialny jest gołym okiem. Pozwala to na rozróżnianie poszczególnych elementów ciał niebieskich, które bez użycia tego urządzenia stają się rozproszone i niewyraźne.

Heliograf – to instrument, który mierzy liczbę godzin i minut nasłonecznienia w ciągu dnia (dzienne godziny słońca) np. w danej miejscowości. Mechanizm jego działania jest bardzo prosty: przez szklaną kulę, zawsze zwróconą na południe, przechodzą promienie słoneczne, a koncentrująca się wiązka światła pali tekturę lub wyskalowany papier, znajdujący się na dole, za kulą. Ścieżka lub ślad spalonego papieru oznacza godziny nasłonecznienia.

Termometr – urządzenie, które pozwala robić pomiary temperatury. Wynik podawany jest w stopniach Celsjusza (°C), Fahrenheita (°F) lub Kelvina (K). Wyróżnia się kilkanaście rodzajów termometrów: cieczowy (rtęciowy, alkoholowy), bimetaliczny, gazowy, parowy, radiacyjny, elektryczny czy magnetyczny.

Barometr – instrument pozwalający mierzyć ciśnienie atmosferyczne. Wynik podaje w hektopaskalach (hPa). Zmiany ciśnienia atmosferycznego rejestrowane przez barometry są najczęściej wykorzystywane w meteorologii do prognozowania pogody. Wyróżnia się barometry wodne, rtęciowe, olejowe pompy próżniowej, aneroidowe, systemów mikroelektromechanicznych, barografy, barometr Goethego, a także barometry smartfonów. Barometru można użyć do prognozowania zmian pogody, śledząc odczyty w ciągu dnia przez kilku dni. Gdy ciśnienie utrzymuje się na stałym poziomie, zmiany pogody są mało prawdopodobne. Jeśli ciśnienie nagle spadnie – można spodziewać się burzy lub opadów, a gdy wzrośnie i stanie się stabilne – prawdopodobnie oznaczać będzie ładną pogodę.

Higrometr – urządzenie do oznaczania poziomu wilgotności, pokazuje procentową zawartość pary wodnej w powietrzu. Najbardziej znane higrometry to: włosowy, kondensacyjny, elektrolityczny oraz psychrometr.

Pluwiometr (deszczomierz) – urządzenie do pomiaru opadów atmosferycznych. Dostarcza cennych informacji, pozwalających poznać zarówno meteorologię, jak i klimatologię danego miejsca. Wyniki podaje w milimetrach.

Anemometr (wiatromierz) – urządzenie służące do pomiaru prędkości przepływu wiatru, gazów i powietrza. Wynik podaje w metrach na sekundę (m/s) lub kilometrach na godzinę (km/h).

Dla młodszych badaczy lub osób, które nie potrzebują posiadać wielu odrębnych przyrządów, dostępne są na rynku różnego rodzaju pojemniczki z wbudowaną lupą, miarką, które ułatwiają obserwację obiektu. Spotkać można również przyrządy typu kompaktowego, które łączą wiele narzędzi w jedną logiczną całość (posiadają kilka scalonych urządzeń: kompas, lupy, lornetkę, powiększarkę stereoskopową, gwizdek, heliograf, a także dodatkowe elementy: uniwersalny model zegara słonecznego, kwadrant, latarkę i alfabet Morse’a.


Otaczający nas świat jest niesamowicie ciekawy – warto poznać go bliżej.