Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o. w Zamościu

  • Zakład Wodociągów i Kanalizacji - PGK Zamość
  • Oczyszczalnia Ścieków - PGK Zamość
  • Regionalny Zakład Zagospodarowania Odpadów w Dębowcu - PGK Zamość
  • Zakład Transportu Odpadów - PGK Zamość
  • Cmentrz Komunalny w Zamościu - PGK Zamość
  • Zakład Usług Komunalnych
  • iBOK - PGK Zamość
  • BIP - PGK Zamość
  • Facebook

Czad (tlenek węgla) – co to jest i jak się chronić przed zaczadzeniem?


Tlenek węgla jest bezbarwnym, bezwonnym, bezsmakowym i silnie toksycznym gazem. Jest lżejszy od powietrza, gromadzi się głównie pod sufitem. Dostaje się do organizmu poprzez układ oddechowy, a następnie jest wchłaniany do krwiobiegu. Niezwykle szybko wiąże się z hemoglobiną, gdzie zajmuje miejsce tlenu, przez co blokuje jego dopływ i prowadzi do niedotlenienia tkanek.

W zależności od stężenia tlenku węgla, a także czasu wdychania skażonego powietrza, objawy zatrucia mogą być następujące: zmęczenie, senność, ból głowy, mdłości, podwyższone tętno, utrata przytomności, a nawet śmierć. Często zatrucie czadem mylone jest z objawami grypy. W wyższym stopniu zatrucia pojawiają się wymioty, omdlenia, drgawki i problemy z oddychaniem. Bardzo duże stężenie czadu, ok. 12.000 ppm (ang. parts per million – liczba części na milion) potrafi zabić człowieka w kilka minut.

Do grupy największego ryzyka należą:

  • noworodki i niemowlęta,
  • dzieci,
  • kobiety ciężarne,
  • osoby w podeszłym wieku,
  • osoby z wadami serca oraz chorobami oskrzelowo-płucnymi,
  • osoby z wadami serca oraz niewydolnością układu oddechowego,
  • osoby wykonujące prace związane z dużym wysiłkiem fizycznym.

Kiedy powstaje tlenek węgla?

Tlenek węgla zaczyna się uwalniać, gdy w czasie spalania do paliwa (np. drewna, węgla, koksu, oleju opałowego, ropy, gazu czy benzyny) nie jest dostarczana odpowiednia ilość tlenu (tzw. niepełne spalanie). Głównymi źródłami zagrożenia: są wadliwe lub źle zamontowane urządzenia do gotowania i ogrzewania, generatory spalinowe, niesprawne, nieszczelne, źle konserwowane lub wadliwe przewody kominowe (wentylacyjne i dymowe), silniki pojazdów, a także niewłaściwa wentylacja pomieszczeń.

Co może prowadzić do zwiększonej emisji tlenku węgla:

  • piece centralnego ogrzewania, gazowe, opalane drewnem, węglem, olejem opałowym,
  • piece kaflowe,
  • kotłownia przydomowa,
  • kominek,
  • kuchenka gazowa,
  • podgrzewacz wody w łazience oraz kuchni,
  • ogrzewacz i kuchenka na butle propan – butan,
  • uruchomione auto w przydomowym garażu i urządzenia zasilane benzyną.

Jak zapobiegać zatruciu tlenkiem węgla?

  • zainstalować detektory tlenku węgla przy wszystkich urządzeniach wytwarzających spaliny oraz pomieszczeniach, w których spędza się dużo czasu,
  • systematycznie przeprowadzać wszystkie niezbędne kontrole techniczne oraz zalecone podczas nich ewentualne dalsze czynności,
  • użytkować sprawne techniczne urządzenia, zgodnie z instrukcja producenta,
  • nie zasłaniać i nie przykrywać urządzeń grzewczych,
  • w przypadku wymiany okien na nowe, które często są bardziej szczelne w stosunku do poprzednich, sprawdzić poprawność działania wentylacji,
  • systematycznie sprawdzać ciąg powietrza, np. poprzez przykładanie kartki papieru do otworu bądź kratki wentylacyjnej,
  • nie zaklejać i nie zasłaniać kratek wentylacyjnych,
  • często wietrzyć pomieszczenia, w których ma miejsce proces spalania (np. kuchnie, łazienki wyposażone w termy gazowe).

Co zrobić w przypadku zatrucia tlenkiem węgla?

  • natychmiast zapewnić dopływ świeżego, czystego powietrza,
  • jak najszybciej wynieść osobę poszkodowaną w bezpieczne miejsce, na świeże powietrze,
  • rozluźnić osobie poszkodowanej ubranie (rozpiąć pasek, guziki, ale nie rozbierać, aby nie wychłodzić organizmu),
  • wezwać służby ratownicze (pogotowie ratunkowe – 999, straż pożarna – 998 lub 112),
  • jeśli po wyniesieniu na świeże powietrze poszkodowany nie oddycha, należy niezwłocznie przystąpić do wykonania sztucznego oddychania i masażu serca.

Nigdy nie należy bagatelizować niepokojących objawów: bólów i zawrotów głowy, duszności, wrażenia oszołomienia, nudności, wymiotów, osłabienia, przyspieszonej pracy serca, przyspieszonego oddechu, ponieważ mogą sygnalizować zatrucie czadem. W takiej sytuacji należy natychmiast przewietrzyć pomieszczenie, w którym przebywamy oraz zasięgnąć porady lekarza.