Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o. w Zamościu

  • Zakład Wodociągów i Kanalizacji - PGK Zamość
  • Oczyszczalnia Ścieków - PGK Zamość
  • Regionalny Zakład Zagospodarowania Odpadów w Dębowcu - PGK Zamość
  • Zakład Transportu Odpadów - PGK Zamość
  • Cmentrz Komunalny w Zamościu - PGK Zamość
  • Zakład Usług Komunalnych
  • iBOK - PGK Zamość
  • BIP - PGK Zamość
  • Facebook

Co wiemy o odpadach promieniotwórczych?


Największą część, ok. 80%, stanowią odpady związane z wydobyciem rudy uranu. Kolejne części pochodzą z elektrowni jądrowych, z zakładów uzdatniania zużytego paliwa jądrowego oraz z jądrowych ośrodków badawczych. Źródła odpadów promieniotwórczych można znaleźć również w: medycynie nuklearnej, energetyce jądrowej, instytutach badawczych, budownictwie, powstają w czasie wydobywania węgla i metali ziem rzadkich (należy do nich 17 pierwiastków chemicznych), oraz utylizacji broni jądrowej, w ramach procesu rozbrojenia.

Materiałami skażonymi promieniotwórczo są więc np.:

  • strzykawki i igły stosowane w medycynie nuklearnej,
  • zdemontowane rurociągi,
  • materiały izolacyjne,
  • narzędzia i urządzenia,
  • zużyte dozymetry, czyli przyrządy służące do pomiaru wielkości dawek promieniowania.

W zasadzie wszystkie materiały i urządzenia, które są wykorzystywane w zakładach mających jakikolwiek związek z radioaktywnością, mogą stać się odpadem promieniotwórczym.

Odpady promieniotwórcze można podzielić na różne sposoby. Biorąc pod uwagę aktywność promieniotwórczą, wyróżnia się odpady niskoaktywne (słaboaktywne), średnioaktywne oraz wysokoaktywne. Odpady niskoaktywne i średnioaktywne powstają m.in. w szpitalach (stanowią one ponad 90% odpadów przyjmowanych i unieszkodliwianych w Zakładzie Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych w Świerku), a także w przemyśle, na wyższych uczelniach oraz w instytutach i innych placówkach badawczych. Odpady wysokoaktywne powstają w efekcie pracy elektrowni jądrowych oraz w przy stosowaniu niektórych procedur podczas produkcji broni jądrowej. Odpady można podzielić również ze względu na ciepło, jakie wytwarzają, postać fizyczną (stałe, ciekłe i gazowe), czy czas połowicznego rozpadu (krótkożyciowe i długożyciowe).

Budowa oraz działanie elektrowni jądrowej, a także składowanie odpadów promieniotwórczych zawsze niosą ze sobą wiele obaw. Eksperci przekonują jednak, iż większość z nich wydaje się być bezpodstawna. Przemysł jądrowy kieruje się bowiem ścisłymi procedurami. Państwowa Agencja Atomistyki zaznacza, iż warunkiem uzyskania zezwolenia na budowę i eksploatację obiektów związanych z przemysłem nuklearnym, a także postępowania z odpadami promieniotwórczymi, ich przechowywania czy składowania, jest udowodnienie pełnego bezpieczeństwa dla ludzi i środowiska. Rozpatrywane są wszystkie możliwe scenariusze, nie tylko w warunkach normalnej pracy, ale także w sytuacjach awaryjnych.

Przemysł jądrowy jako jedyny bierze pełną odpowiedzialność za produkowane przez siebie odpady i zapewnia oddzielenie ich od biosfery do momentu, kiedy przestaną być szkodliwe. Proces ten i koszty z nim związane, łącznie z kosztami wycofania z eksploatacji, są od początku uwzględniane przy realizacji projektu. Każda elektrownia jądrowa posiada na swoim terenie wydzieloną część, w której zlokalizowane są obiekty do gromadzenia i przetwarzania odpadów promieniotwórczych, w tym także wypalonego paliwa jądrowego.

Stosowane w przemyśle jądrowym zabezpieczenia potrafią unieszkodliwić promieniowanie na 1.000 – 10.000 lat. Z pewnością chronią naturę przed negatywnymi skutkami jego działania przez kilkaset lat, a według ekspertów już po 200 – 300 latach odpady stają się mniej groźne. Przykłada się ogromną wagę do wyboru miejsc składowania, aby w razie ewentualnego wycieku, jak najmniej narażać otoczenie na promieniowanie. Czas wystarczający na całkowity rozpad materiałów radioaktywnych to ok. 100.000 lat.

W Polsce istnieje obecnie jedno składowisko odpadów promieniotwórczych. Jest to Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych w Różanie, przeznaczone dla odpadów o niewielkiej aktywności. Co prawda nie mamy w naszym kraju elektrowni jądrowej, ale odpady promieniotwórcze już tak.

W 1958 r. w Polsce uruchomiony został pierwszy reaktor jądrowy – EWA, zlokalizowany w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku. Od tego również czasu funkcjonuje w Otwocku Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych, w którym znajdują się instalacje do przetwarzania odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego. Wszystkie metody stosowane w związku z przetwarzanie i składowaniem odpadów promieniotwórczych mają na celu minimalizację, segregację, zmniejszanie objętości, zestalanie i pakowanie odpadów, oraz zapewnienie barier, skutecznie izolujących szkodliwe odpady od człowieka i środowiska. Ważnym pozostaje fakt, iż w ciągu kilkudziesięciu lat funkcjonowania Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych oraz Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych nie wykryto zagrożeń związanych z przemysłem nuklearnym.